Blog Posts

RELATIONEEL AUTONOOM

1/28/2016

Filosoof Henk Oosterling (Erasmus Universiteit Rotterdam): "Om het wat gechargeerd te zeggen: het individu is een achterhaald begrip. Mensen in onze samenleving zijn niet autonoom. Ze zijn knooppunten in netwerken:relationeel autonoom. Als je mensen wilt ondersteunen, zul je hun netwerken moeten versterken. En je zult ze skills moeten aanleren om adequaat daarin te handelen."

Lees hier verder.

ZIT ER SCHOONHEID IN VERVAL?

1/26/2016

Kapitalen worden uitgegeven om het eigen verval tegen te gaan, om de onontkoombare ouderdom op afstand te houden. We steken, aldus Caitlin Doughty, meer geld in cosmetica en aanverwanten dan in onderzoek naar medicatie voor ernstige ziekten. Maar er is niet aan te ontkomen. Je huid blijft er niet eeuwig jong eruit zien, je lichaam slijt toch wel - langzaam maar zeker. Is het accepteren van het verval niet beter dan je blijvend te frustreren? Oud worden kent een eigen schoonheid.
En hoe zit het met het verval van je lijf na de dood? Volgens Dougthy zeer de moeite waard...

Lees hier: What the dead can teach us about aging and beauty

WELK PRIJSKAARTJE HANGT AAN DE VRIJHEID VAN MENINGSUITING?

1/24/2016

Een jaar na de aanslag op het kantoor van Charlie Hebdo: hoe is het gesteld met de vrijheid van meningsuiting en welke prijs wil men daarvoor betalen? Op de website van het Ayn Rand Institute stelt jurist Steve Simpson dat 'Free thinking individuals do not submit. They question, they discuss, they debate, they use reason to pursue the evidence to wherever it leads them.' Maar wie wil de volgende Salman Ruhsdie of Theo van Gogh zijn?

"Je Suis Charlie” No Longer: A Year After the Attacks, Is the West Betraying Free Speech?
"One year ago today, Islamic terrorists entered the offices of the French publication Charlie Hebdo and fired sixty shots inside of three minutes. When the smoke cleared, eleven employees of the magazine and one building maintenance worker had been killed and eleven other people in the building had been injured. The “crime” for which these individuals were being punished was blasphemy. The magazine had offended Islamists by publishing images of Muhammad. It had done so often over the years, but Charlie Hebdo’s satire was not aimed exclusively at Islam. The magazine was an equal opportunity offender. It lampooned Christians, Jews, and many others with equal vigor.
No longer. Six months after the attack, Charlie Hebdo announcedthat it would stop publishing images of Muhammad. Around the same time, cartoonist Renald Luzier, who drew covers for Charlie Hebdo, announced that he, too, would stop drawing the Islamic prophet. Can we blame them?" Lees hier verder.

SLAVOJ ZIZEK

6/3/2015

Vorige week was hij in Nederland. De populaire filosoof uit Slovenië. Mensen stonden in de rij voor een 'optreden' van deze sterfilosoof.
Lees: https://www.facebook.com/events/774100336003687/ En:
http://www.trouw.nl/tr/nl/5116/Filosofie/article/detail/4041754/2015/05/28/Denkbeest-Zizek-denkt-zoals-Messi-voetbalt.dhtml
'Denker des Vaderlands' Marli Huijer ging er de 25ste mei mee in gesprek. Prima, toch? Zoveel aandacht voor filosofie? Hm.
Toen ik dit zag:

En dit las:
"Better the worst Stalinist terror, than the most liberal capitalist democracy. Stalinist 'totalitarianism' was the capitalist logic of self-propelling productivity liberated from its capitalist form, which is why it failed: Stalinism was the symptom of capitalism."
[Kort gezegd: geen Stalinisme zonder kapitalisme. Nee, Zizek keurt het bewind van Stalin niet goed, maar hangt wel een poster in zijn huis.]

Dacht ik:
Hoe is het mogelijk dat iemand die er niet voor terugdeinst een van de grootste massamoordenaars van de 20ste eeuw (al is het met enige ironie en provocatie) te 'verheerlijken', zoveel positief geïnteresseerde toehoorders krijgt? En niet alleen in Nederland. Zizek sympathiseert met marxisme, communisme (en eveneens met een beweging als Occupy) terwijl dergelijke ideologieën historisch gezien hun onhaalbaarheid en onwenselijkheid hebben bewezen en dus maar beter ten grave kunnen worden gedragen.
Als een filosoof een dergelijke frats met een poster van Hitler zou uithalen, zou er flink gedemonstreerd worden en zouden er -naar Hollandse traditie- Kamervragen gesteld worden.
Hoe dat komt? Hitler is van nabij, Stalins' terreur is aan onze deur voorbijgegaan? En dan is minder in het oog springend dat Stalin in aantallen miljoenen slachtoffers niet onderdoet voor Hitler, of nog verder van ons bed: Mao. De meningen onder historici over de 'echte' aantallen zijn verdeeld.
Lees bijv.
http://www.nybooks.com/blogs/nyrblog/2011/jan/27/hitler-vs-stalin-who-was-worse/ of
http://historyofrussia.org/stalin-killed-how-many-people/
Kan iemand mij uitleggen welke positieve wereldboodschap Zizek heeft?

Een paar jaar geleden droeg een neef van mij trots een rood t-shirt met de letters CCCP (en.wikipedia.org/wiki/Soviet_Union). Ik vertelde hem wat er in naam van communistische partij voor extreme wreedheden zijn verricht. Dat shirt heb ik hem niet meer zien dragen.

H.L. MENCKEN

4/30/2015

"Henry Louis Mencken (Baltimore, Maryland, 12 september 1880 - Baltimore, Maryland, 29 januari 1956) was een Amerikaans journalist en sociaal criticus. Hij staat bekend als een invloedrijke schrijver uit het eerste gedeelte van de 20e eeuw.

Mencken werd geboren in Baltimore (in de staat Maryland) als kind van Duits-Amerikaanse ouders. Zijn vader had een sigarenfabriek. In 1899 werd hij verslaggever voor de Baltimore Morning Herald. In 1906 stapte hij over naar de Baltimore Sun. Hij mocht daar een column schrijven, maar kreeg ook redactionele verantwoordelijkheden. In die tijd kreeg hij interesse voor het schrijven van korte verhalen, novelles en watpoëzie. Voor het literaire magazine The Smart Set mocht hij zich vanaf 1908 wagen aan het recenseren van literatuur. Van 1914 tot 1923 was hij redacteur van dit blad. Samen met George Jean Nathan begon hij in 1924 de American Mercury, dat een nationale verspreiding kreeg en op vele studentencampussen gelezen werd. Een hoogtepunt in de geschiedenis van dit blad was Menckens arrestatie in 1926 in Boston bij het venten met een in Boston verboden nummer. Als redacteur werd Mencken bevriend met gerespecteerde schrijvers uit die tijd, zoals F. Scott Fitzgerald en Theodore Dreiser.
Begin jaren twintig verbrak hij een langdurige relatie met Marion Bloom, die zich, na zes maanden verpleegster te zijn geweest in de Eerste Wereldoorlog, tot de Christian Science bekeerd bleek te hebben. Als uitgesproken antiklerikaal kon hij dat niet hebben. Op zijn vijftigste trouwde hij, wegens zijn vermeende vrouwenhaat tot verrassing van velen, met Sarah Haardt, een 18 jaar jongere lerares en schrijfster van korte verhalen, die hij al zeven jaar kende. Zij stierf echter al 5 jaar later aan meningitis.
Na een beroerte in 1948 moest hij het schrijven opgeven. Zijn spraak was onverstaanbaar geworden, maar het luisteren naar klassieke muziek bood enige vertroosting. Mencken begon zich zorgen te maken over hoe hij na zijn dood herinnerd zou worden. Hij ordende hiertoe zijn na te laten documenten. Hij stierf in 1956.

In columns en reportages bestreed Mencken met stilistisch virtuoze spot alle vormen van vulgariteit, corruptie, hypocrisie, godsdienstige kwezelarij, sommige alternatieve geneeswijzen en onderdrukking, maar ook een goedbedoelende wereldverbeteraar als president Woodrow Wilson en in het bijzonder de Amerikaanse obsessie met hetpuritanisme. Niets en niemand werd gespaard. Hij hield er bewust een provocerende stijl op na, die hij beschouwde als effectiever dan de klaagzang. In de roaring twenties bereikte hij hiermee zijn hoogtepunt van invloed en populariteit. In de jaren dertig, toen de Grote Depressie had toegeslagen, wijzigde hij zijn toon niet, maar bleek het publiek er minder voor in de stemming te zijn. Toen wreekte zich dat hij wel goed was in neersabelen, maar weinig deed aan opbouwende kritiek. Hij schreef echter ook een studieus en invloedrijk werk, The American Language (1919), toen Amerika nog maar net een rol op het wereldtoneel was begonnen te spelen. Hierin voorspelde hij dat het Amerikaans-Engels het Britse origineel nog eens zou gaan overvleugelen.
Mencken werd onder meer beïnvloed door de schrijvers Ambrose Bierce, Rudyard Kipling, Joseph Conrad, Mark Twain en door de filosoof Friedrich Nietzsche. De Engels-Amerikaanse journalist en radiocommentator Alistair Cooke zei door Mencken beïnvloed te zijn, hoewel die er een totaal niet provocerende stijl op nahield.
Hoewel hij beticht werd van elitarisme, racisme en vrouwenhaat, (hij had zich dan ook negatief uitgelaten over Angelsaksen, die zijn eigen ras genoemd zouden kunnen worden, en ook Joden) was in zijn tijd als redacteur bij de Smart Set juist een vrouw de meest gelezen columnist, en waarschuwde hij vroegtijdig tegen de Jodenvervolging in nazi-Duitsland." Bron: Wikipedia

DOODDOENERS: OP DENKLES

4/12/2015

In de Human/Oba live uitzending van 10 april stond centraal: Sebastien Valkenberg met diens boek 'Op denkles'. Hoe wapenen we ons tegen de dooddoeners van de moderne tijd? Hoe te reageren als je gesprekspartner na een lange discussie besluit met 'Ach iedereen heeft zijn eigen waarheid.' Of wat te denken van het aloude 'Er is meer tussen hemel en aarde'? En hij spreekt over anti-rationalisme 1.0 en anti-rationalisme 2.0.

'Op denkles' staat in de traditie van Gustave Flauberts 'Catalogue des opinions chic' en Karel van het Reves 'Uren met Henk Broekhuis'.In 'Op denkles' beschrijft filosoof Sebastien Valkenberg hoe we ons kunnen wapenen tegen dooddoeners als 'Ieder heeft z'n eigen waarheid'. Een ergere anticlimax is tijdens discussies nauwelijks denkbaar. (
Holle kreten, pasklare ideeën en modieuze denkbeelden komen voort uit slordig denkwerk. In 'Op denkles' laat Valkenberg zien waar het misgaat en hoe we zulke uitglijders kunnen voorkomen. Daarbij put hij uit de filosofie: het 'scheermes van Ockham', het evidentiebeginsel, de naturalistische drogreden. 2500 jaar filosofie heeft een goed gevulde gereedschapskist opgeleverd.bron: filosofie.nl)

Kijk en luister hier: http://www.obalive.nl/default.aspx?lIntEntityId=2563

"IK ZEG NEE, DUS IK BEN..."

4/12/2015

In Oba live ging Theodor Holman in gesprek met Chris van der Heijden over filosoof-schrijver Albert Camus. Over rebellie en humanisme.

"Loop niet achter me aan, ik zal misschien niet leiden.
Loop niet voor me uit, ik zal misschien niet volgen.
Loop gewoon naast me en wees mijn vriend.”
“Ne marche pas devant moi, je ne suivrais pas.
Ne marche pas derrière moi, je ne dirigerais pas.
Marche simplement prés de moi, et sois mon ami.”

OBA live: http://www.obalive.nl/default.aspx?lIntEntityId=256

ZELFDODING OF... ZELFMOORD?

4/8/2015

Het overlijden van de Belgische politicus Steve Stevaert heeft in de Vlaamse media geleid tot de publicatie van een grote hoeveelheid artikelen over zelfdoding/zelfmoord. Welke positie daar tegenover in te nemen. Moeten of kunnen innemen.

Ik zet twee contrasterende opinies tegenover elkaar.

De eerste is geschreven door journalist Klaas Cobbaut: ‘Zelfmoord is geen laatste wilsbeschikking. De mythe van het vrije ik' (http://www.nieuws.be/nieuws/Zelfmoord_is_geen_laatste_wilsbeschikking_63d27246.aspx)
De kern van zijn betoog zit in de volgende alinea’s:
Volgens Cobbaut is er iets aan de hand met het ‘zelf’ van de persoon die het leven beëindigt waardoor van vrije keuze nimmer sprake kan zijn: “Een 'beslissing' veronderstelt het doordacht afwegen van verschillende opties, pro's en contra's tegen elkaar uitspelen, eventueel te rade gaan bij enkele vrienden, gevolgen inschatten en dan een keuze maken. Zo werkt het suïcidale proces niet.”
Ofwel iemand die zichzelf dood, de hand aan zichzelf slaat, heeft zichzelf helemaal niet in de hand.
Dus: “Het is fout om zelfdoding te zien als een vrije keuze, maar het is ook gevaarlijk. Als zelfdoding inderdaad een vrije keuze is, dan is het makkelijk om zelfmoordenaars ook te beschouwen als egoïsten, als lafaards of als schuldigen. En waarom zouden we mensen met zelfmoordgedachten eigenlijk ondersteunen, waarom zouden we onze helpende hand reiken, als het uiteindelijk een kwestie van vrije wilsbeschikking is? Dit moeten we in Vlaanderen dringend beseffen: al wie kampt met zelfmoordgedachten is iemand die onze hulp nodig heeft, iemand die het (even) niet meer aan kan.”
Cobbaut ziet zichzelf ook als ervaringsdeskundige: “Niemand die ooit zelfmoord heeft gepleegd wou ook echt sterven: het gaat om mensen die wel wilden leven, maar niet meer konden zien hoe dat voor hen zou kunnen lukken.” Het staat er echt!

De tweede opinie is afkomstig van journalist Dirk Draulans: 'Het stigma dat op zelfdoding gekleefd wordt, werkt verstikkend'
(http://www.knack.be/nieuws/gezondheid/het-stigma-dat-op-zelfdoding-gekleefd-wordt-werkt-verstikkend/article-opinion-559759.html)

De kern van diens betoog eveneens in alinea’s:
Draulans stelt als realist: “De bioloog in mij zegt dan: de dood hoort bij het leven. Er is geen enkele andere diersoort die zo'n drama van de dood maakt, een nefast neveneffect van de ontwikkeling van ons bewustzijn. We kunnen niet zelf beslissen of we geboren willen worden, laat staan in welke omstandigheden, dus waarom zouden we dan niet zelf mogen beslissen dat het niet langer hoeft?”
En generaliserend: “Misschien zijn wij zo bang voor de dood geworden, omdat we beseffen dat er geen alternatief is. We moeten het nu doen, en goed doen, want we krijgen geen tweede kans. Opstaan uit de doden is weinigen gegeven. Maar impliceert dit inzicht dat mensen die menen dat ze niet goed bezig zijn, niet de beslissing mogen nemen dat het niet meer hoeft? Ik denk het niet.” Dat is een vraag naar autoriteit en naar autonomie: wie heeft het laatste woord over het eigen leven, "over mijn leven"?
“Dit moet niet gelezen worden als een pleidooi voor zelfdoding of euthanasie, wel voor begrip voor mensen die vinden dat het niet langer hoeft, en die daarvoor geen verwijten moeten krijgen, zelfs niet onderhuids.” Acceptatie, en laat het eigen oordeel (of beter: de veroordeling) eerst maar eens thuis.

Het contrast tussen beide journalisten kan niet groter zijn. Cobbaut zegt: Nee, hulp, behandelen. Draulans zegt: Tja, het is de menselijke natuur dat de stap uit het leven genomen kan worden, zeker ook na over- en afwegingen.

Nu kan ikzelf makkelijk zeggen, na vele honderden gesprekken in bijna 11 jaar met mensen die hun eigen levenseinde overdenken, die Cobbaut simplificeert, persifleert. En ik kan zeggen: die Draulans raakt en benoemt punten die de complexiteit aanstippen. Maar... wat denkt u zelf?

EEN GESPREK OVER DE DOOD

3/21/2015

„In dit tijdsgewricht kampen talloze mensen met problemen als euthanasie, ontslag, echtscheiding; allemaal confrontaties met de eindigheid die we gezamenlijk kunnen onderzoeken, voor je er hoogstpersoonlijk een besluit over neemt. Een gesprek over de dood is misschien wel de meest prangende kwestie. We worden nu twee keer zo oud als een eeuw terug. Maar in die gewonnen tijd leven we wel met allerlei kwalen. Zelf ben ik ook al zeven jaar bezig met mijn sterfproces. De medische wetenschap heeft ervoor gezorgd dat kanker van een dodelijke ziekte een chronische ziekte is geworden. We leven dus niet alleen langer, we sterven ook langer. Nu kunnen we daar wel allemaal apart, ieder voor zich mee worstelen, maar dat is bijna wreed. Godverdomme, we gaan allemaal dood! Zullen we nou eens, op een niet-autoritaire manier, bespreken hoe we daarmee omgaan?Als filosoof, of deskundige op welk gebied dan ook, kan je in de verleiding komen om wat je hebt bedacht met autoriteit te brengen. Dat doe je door te suggereren dat je inzicht af is en dat een ander, al was het maar om tijd te sparen, jouw ideeën maar beter kan overnemen. Die top-down houding creëert volgers die zo’n ‘autoriteit’ al snel omtoveren tot een soort halfgod. Dat leidt tot het soort filosofie dat ik volstrekt oninteressant vind.
Als je jezelf als een moreel voorbeeld presenteert, ben je als leraar al niets meer waard. Dan gaan mensen je op iedere fout wijzen en zeggen dat je inconsequent bent. De filosofen waar ik van hou, waren ook geen toonbeeld van een verheven moraal. Kant wordt vaak op handen gedragen. Men denkt dat hij een gortdroog figuur was die zich keurig gedroeg en iedere dag, rond hetzelfde tijdstip, een wandelingetje maakte. Maar hij was juist een heerlijke dandyachtige zuiplap die hield van biljarten en roken en dus ook liep te tobben met problemen. Van daaruit is hij gaan denken over zelfbeheersing en autonomie. Dat spreekt mij aan.”

Rene Gude (1957-2015)

BRILLIANTLY CONSCIOUS CAPACITY

3/20/2015

"Relying on the given facts rather than preconceptions is always sound policy. I neither am my body nor in it. On the contrary, it - along with the rest of my world - IS in me. What was wrong with alternatives (1) BEING the body and (2) BEING IN the body was the notion that, in and for oneself, one is a limited thing stuffed with a lot of even more limited things. Correct the false notion that you are an example of the taxidermist's art, and you will find that all three alternatives come to the same thing. Which isn't a thing at all, but immense and brilliantly conscious capacity for everything under and above the sun."

Douglas Harding (1909-2007)

<<Previous

Forward>>

PRAKTIJK VOOR LEVENSVRAGEN
FRANK VANDENDRIES

Wat denk jezelf?